|
En daar begin ‘n nuwe stryery in die Afrikaanse musiek…..
Eintlik is dit al ‘n jare-lange twispunt, maar een wat
tot dusver uit die publieke forum gehou is.
Nee, ek praat nie van die gekerm oor Jacques de Coning,
die redakteur van Vonk, op Vonk se voorblad is nie ….ek
het niemand hoor kerm toe die redaktrise van Hustler
self kaal op die voorblad verskyn het nie - en dit
sommer met die eerste uitgawe wat sy redaktrise van
is….nee, daai’s die minste….
Jacques loop egter al vir die afgelope twee uitgawes van
Vonk op baie dun ys met sy uitlatings in “So het ek mos
gesê” (sy redakteursbrief)…. So erken Jacques, twee
uitgawes terug, in alle Washington-I cannot-tell-a-lie-eerlikheid,
dat platemaatskappye se kunstenaars voorkeur in sy
tydskrif kry, vir die eenvoudige rede dat hulle die
media finansiëel ondersteun…..en niemand sê ‘n woord
daaroor nie, want hulle hoop Jacques wil maar liewer net
sy bek hou en nie al die “trade secrets” uitlap nie.
‘n Maand daarna (in die einste uitgawe met die gewraakte
voorblad) laat hy die ongetekendes se hare regop staan
met: “As al die platemaatskappye in die land nie in ‘n
persoon belangstel nie, dan moet daar mos fout by die
betrokke persoon wees”….en dan doen hy ‘n beroep op die
media om platemaatskappye se kunstenaars voorkeur te
gee. Ek was redelik verward hieroor, want ek ken Jacques
as ‘n ou wat almal ‘n kans gun…. en die platemaatskappye
het nie juis ‘n tekort aan champions in die media nie.
Jacques, my dier, ‘n man wat egter so eerlik en
uitgesproke soos jy is, mag maar die voorblaaie haal…..en
dis seker nie net Britney s’n nie, maar ook jou
“prerogative” om te sê wat jy weet……ek dink net jy het
nou (met of sonder opset?) ‘n geveg in die liga van
“backtracks versus live muso’s” begin.
Ek voel daarom gedwonge om die die saak so objektief
moontlik te beskou en, soos ek in Filosofie op
Universiteit geleer is, argumente vir beide kante te
probeer vind.
Die saak vir Platemaatskappye-
1) Hulle het hard gewerk en goeie kommersiële keuses
gemaak, wat hulle die bemakingsfondse gee om verdere
kommersiële suksesse te verseker. Hulle wend hierdie
fondse aan om kunstenaars te sign en te bemark wat ‘n
baie goeie kans op kommersiële sukses het. Nie dat hulle
altyd reg is hieroor nie, maar hulle hit rate is oor die
algemeen goed.
2) In besigheid doen jy wat jy kan, met dít tot jou
beskikking, om die grootste moontlike porsie van die
mark te verkry. Dit mag lei tot wat ander, met minder
tot hulle beskikking, as onregverdige
besigheids-praktyke beskou, maar kom ons wees eerlik:
die platemaatskappye is nie Telkom nie, hulle het in ‘n
vrye mark met ‘n gelyke speelveld begin. As hulle dus
meer kontakte en fondse het om bemarking mee te doen,
beteken dit bloot dat hulle ‘n suksesvolle besigheid
opgebou het oor die jare.
3) Platemaatskappye is voorskrywend aan kunstenaars oor
materiaal, omdat hulle voel hulle het die kennis van die
mark om die grootste kommersiële sukses te verseker. Ook
nie dat hulle altyd reg is hieroor nie, maar hulle hit
rate is weereens goed.
Die saak vir die onafhanklikes-
1) Die publiek word deur die media geïndoktroneer om te
glo dat slegs platemaatskappye se kunstenaars goed
genoeg is om na te luister, want onafhanklikes word
meesal geïgnoreer as dit by keuring vir blootstelling by
sommige radio stasies, TV-programme en publikasies kom.
Die onafhanklike kunstenaars vra nie om dít wat die
platemaatskappye voor betaal gratis te kry nie, maar
speellyste, blootstelling en ‘n regverdige keuring
behoort nie as ‘n kommersiële produk deur die media
verkoop te word nie (dis waarvoor daar betaalde
advertensies is). Onafhanklikes wil net hê dat die media
ten minste na hulle CD’s luister en dan besluit (in
plaas van dit eenkant op ‘n hoop gooi, omdat dit nie van
‘n platemaatskappy af kom nie).
2) Nie almal stel belang in platekontrakte nie. Volgens
Raymond Greenberg, van Kraai Promosies, val die proses
van platemaatskappye nader nie in almal se smaak nie.
“Ek, as mede Afrikaanse kunstenaar, stel glad nie belang
daarin om ‘n platemaatskappy te nader nie, omdat ek
skeppende werk wil lewer, wat nie altyd noodwendig
kommersiëel is nie. Kortweg, my musiek is nie gemik op
die breë mark nie. Het jy geweet dat Amanda Strydom ook
nie verbonde is aan ‘n kommersiële label nie?” Baie
kunstenaars voel dus dat hulle kreatiwitieit onderdruk
word deur platemaatskappye, wat se hoofdoel is om
kommersiële sukses te versker.
3) Die platemaatskappye bied nie noodwendig aan nuwe
kunstenaars wat hulle benodig nie. ‘n Eerste
platekontrak lyk tipies so: Die platematskappy kies die
liedjies wat jy moet opneem, jou musikante en die opname
ateljee….. en betaal daarvoor, doen jou CD ontwerp, druk
en kopiëring…. en betaal daarvoor - en so word jou
rekening by hulle geopen. Want sien, hulle werk eintlik
net soos ‘n bank, hulle skiet jou die geld voor en jy
betaal elke sent terug (uit CD verkope en jou eie sak).
Party help jou bietjie met bemarking, maar ander stop
jou net ‘n CD en ‘n rekening in die hand en sê: “Laat
dit juig….geen bemarking vir jou voordat jy 10 000 CD’s
verkoop het nie.” Dít, volgens my, maak nie sin nie,
want as jy 10 000 CD’s verkoop het, het jy die bemarking
baie minder nodig as toe jy nog nie een verkoop het nie.
Met ander woorde: Jy maak skaars ‘n sent uit die kontrak
met ‘n platemaatskappy en dalk ly jy nog ‘n verlies ook.
As onafhanklike kan jy rondkyk vir die beste produksie
kwalitiet wat jy kan bekostig en jou finansiele risiko
aansienlik verminder.
Nou wat staan ‘n nuwe kunstenaar te doen?
Hier is die voordele en nadele, soos ek dit sien,
besluit maar self.
1) As jy onafhanklik is, kry jy ‘n groter stuk van die
pie, maar die pie vat baie lank om gaar te word en die
vulsel is maar min, want ‘n getekende ou kry meer gigs,
teen beter fooie, as gevolg van beter blootstelling.
2) Jy kan baie bemarking vir min of geen geld doen, as
jy vindingryk genoeg is, maar bitter min kunstenaars is
ewe talentvol met musiek én bemarking.
3) As jy VAN musiek wil lewe, is jy in die verkeerde
beroep, as jy VIR musiek wil lewe, het jy ‘n kans. Op
die ou end gaan dit nie oor die geld wat jy kan maak nie,
maar bloot oor die idée van genoeg maak om nie iets
anders ook te moet doen om die pot aan die kook te hou
nie. As eienaar van drie SA Musiek webwerwe, kry ek baie
e-pos met die strekking: ”Ek wil graag sing, waar moet
ek begin?” Ek het al ‘n standaard antwoord geformuleer:
“Gaan dink mooi oor hoe graag jy ‘n musiek loopbaan wil
hê, of jy daarsonder kan lewe - en indien jy nie kan nie,
wat jy bereid is om daarvoor op te gee.” Dis hard, maar
dis waar; my ervaring is dat die musiek self hoogstens
30% van ‘n musiekloopbaan uitmaak, die res is
administrasie, bemarking, ens – dinge wat in enige ander
besigheid noodsaaklik is. Jy kan dit óf self doen, of ‘n
platemaatskappy kan sommige van die las verlig. |
